“30 tuổi phải có sự nghiệp”, “25 tuổi phải có thu nhập tốt”, “người khác đã thành công, mình không thể chậm hơn” – những suy nghĩ như vậy đang trở nên quen thuộc với không ít người trẻ.
Trong một môi trường mà thành tựu của người khác liên tục xuất hiện trên mạng xã hội, áp lực phải thành công sớm đang âm thầm biến hành trình phát triển bản thân thành một cuộc chạy đua không có điểm dừng.
Khi thành công trở thành một “deadline”
Mong muốn tiến bộ không phải điều tiêu cực. Vấn đề bắt đầu khi mỗi độ tuổi bị gắn với một cột mốc bắt buộc: phải có vị trí tốt, mức lương cao, tài sản, doanh nghiệp riêng hay một hình ảnh sự nghiệp đáng ngưỡng mộ.
Khi đó, thành công không còn là một quá trình dài hạn mà trở thành một thời hạn phải hoàn thành.
Người trẻ dễ rơi vào trạng thái liên tục so sánh bản thân với bạn bè, đồng nghiệp hoặc những hình mẫu thành công trên mạng. Một thành tựu vừa đạt được nhanh chóng mất đi ý nghĩa bởi phía trước luôn xuất hiện một tiêu chuẩn cao hơn.
Làm nhiều hơn nhưng không cảm thấy đủ
Áp lực thành công sớm có thể khiến người trẻ làm việc quá mức, nhận thêm nhiều nhiệm vụ, liên tục học thêm kỹ năng hoặc tìm kiếm cơ hội mới vì sợ mình đang “chậm hơn người khác”.
Bề ngoài, đó có thể là hình ảnh của một người tham vọng và cầu tiến. Nhưng nếu kéo dài, nhịp độ này dễ dẫn đến kiệt sức trong công việc: mất năng lượng, giảm khả năng tập trung, khó nghỉ ngơi và dần mất cảm giác hài lòng với những gì mình đang làm.
Đáng chú ý, nhiều người vẫn tiếp tục thúc ép bản thân ngay cả khi cơ thể và tinh thần đã phát tín hiệu cần nghỉ ngơi, bởi dừng lại đôi khi bị xem như một bước lùi.
Mạng xã hội khiến sự so sánh trở nên mạnh hơn
Một phần áp lực đến từ việc chúng ta thường nhìn thấy “kết quả” của người khác nhưng không nhìn thấy toàn bộ hành trình phía sau.
Những câu chuyện thăng tiến nhanh, khởi nghiệp sớm hay đạt tự do tài chính ở tuổi rất trẻ dễ tạo cảm giác rằng đó là tiêu chuẩn chung. Trong khi thực tế, mỗi người có điểm xuất phát, nguồn lực và hoàn cảnh hoàn toàn khác nhau.
Khi liên tục lấy thành công của người khác làm thước đo cho mình, người trẻ rất dễ đánh mất nhịp phát triển phù hợp với chính bản thân.
Thành công bền vững không nhất thiết phải đến sớm
Sự nghiệp không phải một cuộc chạy nước rút. Có những người tìm được hướng đi từ rất sớm, nhưng cũng có người cần nhiều năm trải nghiệm trước khi xác định được điều mình thực sự muốn theo đuổi.
Điều quan trọng không phải là thành công trước bao nhiêu tuổi, mà là năng lực, sức khỏe và nền tảng mà mỗi người đang xây dựng có đủ bền vững để đi đường dài hay không.
Với doanh nghiệp và người lãnh đạo, đây cũng là vấn đề đáng quan tâm. Một môi trường chỉ liên tục đề cao tốc độ, thành tích và cạnh tranh có thể tạo ra những nhân sự đạt kết quả ngắn hạn nhưng nhanh chóng kiệt sức.
Đôi khi, phát triển bền vững bắt đầu từ một thay đổi rất đơn giản: ngừng hỏi “Tại sao mình chưa thành công?” và bắt đầu hỏi “Mình đang trở thành người như thế nào trên hành trình đó?”
