Trong giai đoạn đầu của doanh nghiệp, một CEO có khả năng xử lý vấn đề nhanh thường là lợi thế lớn. Khi khách hàng cần phản hồi, nhân sự gặp tình huống khó hay một quyết định quan trọng cần được đưa ra, CEO có thể trực tiếp tham gia và giúp công việc tiếp tục tiến về phía trước.
Tuy nhiên, khi doanh nghiệp phát triển, năng lực giải quyết vấn đề của CEO cần được chuyển hóa thành một năng lực quan trọng hơn: khả năng xây dựng một tổ chức có thể tự giải quyết vấn đề.
Khi CEO trở thành “người có câu trả lời”
Một CEO giàu kinh nghiệm thường sở hữu khả năng nhìn vấn đề nhanh, kết nối nhiều dữ kiện và đưa ra quyết định dựa trên những trải nghiệm đã tích lũy qua nhiều năm.
Chính vì vậy, đội ngũ dễ hình thành một thói quen: khi gặp tình huống mới, thay vì tự phân tích và quyết định, họ tìm đến CEO.
Cách làm này có thể mang lại hiệu quả trong ngắn hạn. Nhưng với một doanh nghiệp đang mở rộng, vai trò của CEO không thể mãi nằm ở việc trực tiếp xử lý từng tình huống phát sinh.
CEO cần từng bước biến kinh nghiệm cá nhân thành nguyên tắc, quy trình và cơ chế ra quyết định mà đội ngũ có thể sử dụng.
Từ người giải quyết vấn đề đến người thiết kế hệ thống
Một tổ chức trưởng thành không phải là nơi không cần đến CEO, mà là nơi CEO tập trung vào những quyết định thực sự cần vai trò của người đứng đầu.
Thay vì trả lời ngay mỗi khi nhân sự đưa vấn đề lên, CEO có thể yêu cầu đội ngũ trình bày ba yếu tố: vấn đề thực sự là gì, những phương án nào đã được cân nhắc và đề xuất lựa chọn nào phù hợp nhất.
Theo thời gian, cách quản trị này giúp nhân sự phát triển năng lực phân tích, chịu trách nhiệm và ra quyết định trong phạm vi được trao quyền.
Song song đó, những quyết định lặp lại nên được chuẩn hóa thành quy trình; những kinh nghiệm quan trọng cần được chuyển thành nguyên tắc; quyền hạn giữa các cấp quản lý cần được xác định rõ ràng.
CEO giỏi không cần giải quyết mọi vấn đề
Năng lực của CEO không chỉ thể hiện ở số lượng vấn đề mình có thể xử lý, mà còn ở khả năng xây dựng một đội ngũ có thể giải quyết vấn đề mà không cần chờ CEO đưa ra đáp án.
Khi doanh nghiệp bước sang giai đoạn tăng trưởng, câu hỏi quan trọng vì thế không còn là “CEO giải quyết vấn đề nhanh đến đâu?”, mà là:
“Doanh nghiệp đã học được bao nhiêu từ cách CEO giải quyết vấn đề để có thể tự vận hành tốt hơn?”
Đó cũng là bước chuyển quan trọng từ một doanh nghiệp được điều hành bằng năng lực cá nhân sang một tổ chức được vận hành bằng năng lực của cả hệ thống.
